سالنامه تحولات جهان
افغانستان در سالی که گذشت/از ترور "برهان الدین ربانی" تا قتل‌عام 16 غیرنظامی افغان

خبرگزاری فارس: افغانستان در سال 1390 شمسی شاهد رویدادهای مهمی مانند ترور ربانی و برادر حامد کرزی، کشته شدن 40 کماندوی آمریکایی بر اثر حمله طالبان، آغاز مذاکرات علنی با طالبان و قتل عام غیرنظامیان بود.

خبرگزاری فارس: افغانستان در سالی که گذشت/از ترور "برهان الدین ربانی" تا قتل‌عام 16 غیرنظامی افغان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، حوادثی چون ترور "برهان‎الدین ربانی"، "احمد ولی کرزی"، "داوود داوود"، "اسامه بن‎لادن"، 39 کماندوی آمریکایی در ولایت میدان وردک و سوزاندن نسخه‎هایی از قرآن کریم توسط نظامیان آمریکایی در پایگاه بگرام، حادثه خونین عاشورا، برگزاری "لویه جرگه سنتی"، روند مذاکره با طالبان در قطر، قتل عام عمدی 16 غیرنظامی افغان توسط یک نظامی آمریکایی، رویدادهای مهم سال 1390 در افغانستان است.

شهادت برهان‌الدین ربانی در آخرین روزهای شهریورماه

سال 1390 برای شخصیت‏های جهادی، سیاسی و متنفذان قومی افغانستان سال خونینی به شمار می‏رود.

برهان‎الدین ربانی رئیس شورای عالی صلح افغانستان در تاریخ 29 شهریور سال جاری پس از بازگشت از اجلاس بیداری اسلامی که در تهران برگزار شد، در جریان یک حمله انتحاری در منزل شخصی خود به شهادت رسید.

عامل انتحاری که خود را حامل پیام صلح از سوی طالبان معرفی کرده بود، بعد از این که موفق شد به ملاقات ربانی برود با انفجار مواد منفجره‌ای که در عمامه خود پنهان کرده بود وی را به شهادت رساند.

با آن که عامل انتحاری خود را حامل پیام صلح از طرف طالبان معرفی کرده بود، با این حال تا کنون این گروه مسئولیت ترور رئیس شورای عالی صلح افغانستان را برعهده نگرفته است.

به دنبال این حادثه دولت افغانستان اعلام کرد: طراحان اصلی این حادثه در خاک پاکستان حضور دارند و این موضوع باعث تشنج و به سردی گرائیدن روابط کابل- اسلام آباد شد.

با شهادت ربانی روند صلح افغانستان با مخالفان مسلح این کشور به بن‌بست رسید و حامد کرزی اعلام کرد، به دلیل نداشتن آدرس مشخص از طالبان، کابل با اسلام آباد وارد مذاکرات صلح خواهد شد.

با آن که چند ماه از شهادت ربانی می‌گذرد، شورای صلح افغانستان با عضویت 70 نفر از رهبران و متنفذان سیاسی افغانستان با هدف مصالحه با مخالفان مسلح این کشور ایجاد شد و همچنان بدون رئیس به صورتی نا منظم کاره خود را همچنان ادامه می‌دهد.

کشته شدن احمد ولی کرزی

احمد ولی کرزی برادر کوچک حامد کرزی رئیس جمهورافغانستان و رئیس شورای ولایتی قندهار در تاریخ 21 تیر ماه سال جاری بر اثر شلیک "سردار محمد" محافظ شخصی خود در منزل شخصی‌اش  به قتل رسید.

با آن که طالبان مسئولیت قتل وی را برعهده گرفتند، اما تاکنون انگیزه اصلی قتل وی مشخص نشد و این حادثه همچنان در پرده‌ای از ابهام قرار دارد.

احمد ولی کرزی از چهره‎های پر نفوذ در جنوب افغانستان به شمار می‎رفت و در همین حال مسئولیت رهبری قوم "کرزی" در قندهار را نیز برعهده داشت و بعد از کشته شدن وی رئیس جمهور افغانستان "شاه ولی خان کرزی" برادر دیگر خود را به جانشینی احمد ولی منصوب کرد.

پیش از آن نیز احمد ولی کرزی مورد سوء قصد و حمله مسلحانه قرار گرفته بود که موفق شد از این حملات جان سالم به در ببرد.

در سال 1381 انفجاری در منزل وی در ولایت قندهار اتفاق افتاد.

در سال 1386 در جلسه‎ای که در ولایت قندهار با حضور احمد ولی برگزار شد، انفجاری اتفاق افتاد که در نتیجه آن 6 تن کشته و 40 تن دیگر زخمی شدند.

در سال 1387 نیز کاروان خودروهای حامل احمد ولی کرزی که از بزرگراه جلال آباد به ‌طرف کابل در حرکت بود، هدف حمله موشکی و سلاح‌های سبک قرار گرفت و یکی از محافظان وی جان خود را از دست داد.

کشته شدن اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده

هر چند اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده در بیرون از خاک افغانستان کشته شد، اما کشته شدن وی رویدادی است که از نظر کارشناسان تأثیر زیادی بر وضعیت افغانستان داشت.

مقامات آمریکایی اعلام کردند که سحرگاه 12 اردبیهشت با اجرای یک عملیات ویژه، اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده را در منطقه "ابیت آباد" پاکستان که در 150 کیلومتری اسلام آباد قرار دارد، به قتل رساندند.

به گفته مقامات آمریکایی در این عملیات 4 بالگرد حامل نیروهای ضد تروریستی آمریکا در ساعات اولیه بامداد به خانه 2 طبقه بن لادن که در فاصله 100 متری از آکادمی ارتش پاکستان قرار داشت، حمله کردند و بعد از چهار ساعت انجام عملیات، موفق شدند وی را از بین ببرند و 2 زن، 4 پسر و محافظ وی را دستگیر کنند.

حمله طالبان به سفارت آمریکا

تابستان امسال شبه نظامیان طالبان ساختمان سفارت آمریکا را به مدت چند ساعت از یک ساختمان نیمه کاره در شهر کابل، هدف قرار دادند.

سرانجام مقامات پلیس افغانستان موفق شدند، این شبه نظامیان را از پا درآورد در این حمله به کارمندان سفارت آمریکا در کابل آسیبی نرسید.

سقوط بالگرد "شینوک" نظامیان آمریکایی در ولایت میدان وردک

کشته شدن 30 تن از نیروهای ویژه نیروی دریایی آمریکا به همراه یک مترجم افغان و هفت کماندوی ارتش افغانستان که بر اثر سقوط یک بالگرد این نیروها در ولایت میدان وردک در غرب کابل اتفاق افتاد.

این حادثه پر تلفات‌ ترین حادثه برای نظامیان آمریکایی در دوران حضورشان در افغانستان به شمار می رود.

این واقعه در فاصله چند روز از کشته شدن اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده اتفاق افتاد و طالبان مسئولیت حمله به این بالگرد را پذیرفتند و اعلام کردند، این اقدام در واکنش به کشته شدن اسامه بن لادن انجام شده است.

همچنین در فاصله چند روز از این حادثه شبه نظامیان طالبان کامیون مملو از مواد منفجره را به درب ورودی پایگاه نظامی آمریکا در منطقه "سیدآباد" ولایت میدان وردک، کوبیدند که در نتیجه آن حدود 80 نظامی این کشور زخمی شدند.

کشته شدن غیرنظامیان افغان

کشتار غیرنظامیان افغان در عملیات‌های شبانه و هوایی نیروهای ناتو در ولایت‌های "کنر"، "کاپیسا"، "نورستان" و "قندهار" خشم مردم افغانستان را برانگیخت و باعث شکل‌گیری تظاهرات ضد آمریکایی در نقاط مختلف افغانستان شد.

حادثه خونین روز عاشورا

حمله انتحاری به عزاداران حسینی در زیارت "حضرت ابوالفضل عباس(ع)" شهر کابل در روز 16 آذر همزمان با عاشواری حسینی، باعث کشته و زخمی شدن حدود 200 تن از عزاداران حسینی شد.

همچنین در همین روز حمله انتحاری در ولایت‌های مزار شریف و قندهار در جمع عزادران حسینی اتفاق افتاد.

هر چند گروه طالبان حضور خود را در این حملات رد کردند، اما گروه "جنگوی" که پایگاه آنها در پاکستان قرار دارد، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.

این حمله واکنش جدی مردم افغانستان، شخصیت‌ها و نهادهای بین‌المللی را برانگیخت.

به آتش کشیدن صدها نسخه قرآن کریم از سوی نظامیان خارجی در پایگاه بگرام

در تاریخ 2 اسفند، نظامیان آمریکایی مستقر در پایگاه بگرام، صدها نسخه از قرآن کریم را به آتش کشیدند.

این اقدام نظامیان آمریکایی باعث شد، مردم افغانستان دست به تظاهرات گسترده در سراسر این کشور بزنند و در مواردی این تظاهرات به خشونت کشیده شد که در نتیجه آن، ده‌ها شهروند افغان کشته و زخمی شدند.

با آن که فرمانده نیروهای خارجی در افغانستان و باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در واکنش به این اقدام سربازان آمریکایی از ملت و دولت افغانستان معذرت خواهی کردند با آن هم مردم افغانستان به تظاهرات خود ادامه دادند و خواستار محاکمه علنی عاملان هتک حرمت به قرآن کریم در داخل افغانستان شدند.

کشته شدن 2 مشاور آمریکایی در داخل ساختمان وزارت کشور افغانستان

چند روز بعد از حادثه قرآن سوزی در پایگاه بگرام، 2 مشاور آمریکایی در داخل ساختمان وزارت کشور افغانستان به صورت مرموزی کشته شدند.

طالبان اعلام کردند، این اقدام از سوی افراد وابسته به این گروه و در واکنش به هتک حرمت نظامیان خارجی به قرآن کریم انجام شد.

در حالی که تاکنون چگونگی کشته شدن این افراد روشن نشده است، با این حال گفته می‌شود، هیچ شهروند افغان اجازه نداشت تا در محل کار این مشاوران حاضر شود.

با این حال مقامات وزارت کشور افغانستان اعلام کردند، یکی از کارمندان بخش حمل و نقل این وزارتخانه عامل اصلی وقوع این رویدار بوده است که بعد از کشتن این 2 مشاور آمریکایی فرار کرد و تلاش‌ها برای دستگیری او ادامه دارد.

پیش از این نیز یک سرباز ارتش افغانستان، با تیراندازی به سوی چهار نظامی فرانسوی آنها را به قتل رساند و 16 تن دیگر را زخمی کرد.

این سرباز ارتش بعد از دستگیری اعلام کرد، این اقدام در واکنش به هتک حرمت نظامیان خارجی بر اجساد 3 شبه نظامی طالبان انجام شد.

در چند حادثه دیگر در سال 1390 نیز سربازان پلیس و ارتش افغانستان بر نظامیان و مربیان خارجی شلیک کرد و شماری از آنان را به قتل رساندند.

1390 سال انعقاد پیمان‌های استراتژیک

افغانستان در سال 1390 با کشورهای هند، فرانسه، ایتالیا و انگلیس پیمان همکاری بلند مدت در عرصه‌ سیاسی، نظامی و اقتصادی به امضا رساند.

هر چند مذاکره میان کابل- واشنگتن از گذشته برای امضای پیمان استراتژیک در جریان بود، اما دولت افغانستان پایان عملیات‌های شبانه و انتقال مسئولیت زندان‌ها را از نیروهای خارجی به دولت افغانستان را راهی برای امضای این پیمان عنوان کردند.

لویه جرگه سنتی و مذاکرات قطر تلاشی برای صلح

در تاریخ 25 آبان ماه لویه جرگه سنتی با حضور بیش از 2 هزار نفر از بزرگان قومی افغانستان و نمایندگان مهاجرین افغان از کشورهای همسایه و دیگر کشورهای جهان به دستور حامد کرزی در کابل برگزار شد.

هدف از برگزاری این جرگه، مشورت دادن به دولت افغانستان در رابطه با چگونگی امضای پیمان استراتژیک میان کابل- واشنگتن و مذاکره با مخالفان مسلح دولت، بود.

شرکت کنندگان لویه جرگه سنتی در پایان این نشست با صدور قطعنامه‌ای70 ماده‌ای، بر پایان عملیات‌های شبانه نظامیان خارجی و سپردن زندان‌ها به دولت افغانستان با امضای پیمان استراتژیک تا سال 2024 با آمریکا موافقت کردند.

ایجاد دفتر سیاسی طالبان در قطر و مذاکرات آمریکا با این گروه

در حالی که پس از ترور برهان الدین ربانی روند مذاکرات افغانستان با مخالفان مسلح به بن بست رسیده بود، رسانه‌های غربی اعلام کردند، مقامات آمریکایی به صورت پنهانی با برخی از رهبران طالبان در قطر دیدار و مذاکره کرده‌اند.

آمریکا خواستار ایجاد دفتر سیاسی برای طالبان در قطر به منظور مذاکره با این گروه شد.

موضوع مذاکرات مخفی مقامات آمریکایی با طالبان در قطر و ایجاد دفتر سیاسی برای این گروه در دوحه، باعث اختلاف و تنش در روابط کابل-واشنگتن شد و دولت افغانستان در واکنش به این اقدام سفیر خود را از قطر به کابل فرا خواند.

دولت افغانستان، تأکید کرد: روند صلح یک برنامه افغانی است و باید با رهبری دولت افغانستان به پیش رود.

به همین دلیل "مارک گراسمن" نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان و پاکستان برای اطمینان دادن به حامد کرزی در رابطه با این که رهبری روند صلح به دست افغان‌ها خواهد بود به کابل سفر کرد.

با انجام این سفر اختلافات میان کابل- واشنگتن برای ایجاد دفتر سیاسی طالبان در قطر کاهش یافت با آن هم دولت افغانستان اعلام کرد که ترجیح می‌دهد، دفتر طالبان در عربستان یا ترکیه ایجاد شود.

کشتار 16 غیرنظامی افغان توسط یک سرباز آمریکایی آخرین و دلخراش‌ترین حادثه سال 1390

بامداد 21 اسفند سال جاری چند نظامی آمریکایی با استفاده از تاریکی شب وارد روستا‎هاى "نجیبیان"، "الکوزى" و "زنگ آباد" منطقه "پنجوایى" ولایت قندهار شدند، زنان و کودکان را از خواب بیدار کردند، سپس همه را در یک نقطه جمع کرده و آنها را به رگبار بستند.

بر اثر این حمله عمدی نظامیان آمریکایی، حداقل 16 غیرنظامی کشته و 5 تن دیگر زخمی شدند.

به دنبال بی‌حرمتی نظامیان خارجی به قرآن کریم و قتل‌عام 16غیرنظامی افغان توسط نظامیان آمریکایی در ولایت قندهار دردناک‌ترین و غم انگیز حادثه در روزهای آخر سال 1390 در افغانستان اتفاق افتاد و باعث خشم و نفرت گسترده افغان‌ها نسبت به نظامیان خارجی مستقر در این کشور شد.

انتهای پیام/م